МБУ ЦНТ "Чороон"

«Тыыннаах тыл номоҕо» театрализованнай көстүү.

ariansar — Mon, 02 Mar 2026 08:39:48 GMT

Олунньу 20 күнүгэр, А.Д. Макарова аатынан Дьокуускайдааҕы култуура уонна искусство колледжын устудьуона Эдилия Сивцева дипломнай туруоруутугар, «Чороон» НАК иһинэн үлэлиир «Айар аартык» театральнай бөлөх толоруутугар, «Тыыннаах тыл номоҕо» диэн театрализованнай көстүү ситиһиилээхтик буолан ааста.

Бу кэрэ көрдөрүккэ уопсайа 19 оҕо кыттыыны ылан, көрөөччүлэр биһирэбиллэрин ыллылар. Сүрүн оруоллары толордулар: Тыл иччитэ «Ытык Чыыбыстаан» - «Сандаара» уһуйаан иитиллээччитэ Артем Попов; Олонхоһут – Амелия Попова; Тыл Хоһуун – Дархан Находкин; Ньургун Боотур – Толя Сивцев; Мэник Мэнигийээн – Эрхан Гаврильев; Бэйбэрикээн эмээхсин – Олеся Сивцева; Уот Уһутаакы – Мирослав Максимов; Куорсун Хоруохай Хобуоччу кыыс – Намина Стрекаловская; Орто дойду дьоно – Динара Кривошапкина, Дайаана Новгородова, Анжелика Гоголева, Сандаара Находкина, Уйгулаана Маркова, Ильяна Егорова, Егор Евсеев; Аллараа дойду абааһылара – Ангелина Максимова, Наина Слепцова, Галя Эверстова, Злата Изюмская, Влада Парникова, Инесса Корякина

Көрдөрүк устата тыыннаах дорҕоонунан "Дорҕоон" этно-фольклорнай бөлөх кыттыылаахтара доҕуһуоллаатылар: Кырыымпаҕа – Петр Машников, Валентина Сивцева; Тойон кырыымпаҕа – Степан Суздалов; Чуһуурбаҕа – Гаврил Макаров; Күпсүргэ – Михаил Сивцев.

Көрөөччүлэр испиктээкили олус сэҥээрдилэр. Оҕолор оруолларын толору арыйан, дьон-сэргэ киэҥ биһирэбилин ыллылар.

«Айар аартык» театральнай устуудьуйатын салайааччыта – Горьяна Стрекаловская.

Хатыҥ-Арыы нэһилиэгэр Хотой Айыы туома толоролунна

ariansar — Fri, 10 Oct 2025 09:39:46 GMT

Алтынньы ый 10 күнүгэр «Чороон» НАК киинин «Арчы» түһүлгэтигэр Хотой Айыы туомун толорор, сиэрин ситэрэр, кыстыкка киириигэ өйдүү-санаалыын сааһыланар тэрээһин ыытылынна.

Арчыланыы суолтатын, айыыларга хайыһан, Тэс биэрэн, уруйдаан саҕалааһынтан, уоскуйан-налыйан турукка киирдибит уонна дьэ, С.А.Зверев – Кыыл Уола оһуор үҥкүүтүттэн таҥыллан тахсыбыт «9 мэҥэ хамсаныыны» оҥордубут. Тыыннаах доҕуһуолунан Хотой Айыы ырыатын күргүөмүнэн толордубут.

Ыҥырыылаах ыалдьыппыт, алгысчыт Владимир Осипов Айыы күүһүн иҥэрэн, аал уоту оттон, айах тутан, алгыс анаата. Туомҥа туттуллар этитиилээх маллартан биирдэстэригэр, Сото туоһугар, күүстээх санаабытын иҥэрэн, андаҕар эттибит. Ый олоҥхотун, билгэтин, таабырыннарын, өс хоһоонун кытта билистибит.

Алгыстаах түһүлгэ тэрээһинин түмүгэр ый маанылаах аһын итии үүттээх чэйин кытта, арыылаах алаадьынан, саламаатынан күндүлэннибит.

Аҕам саастаахтар күннэригэр аналлаах «Истиҥ дууһаттан».

ariansar — Tue, 07 Oct 2025 07:57:57 GMT

Алтынньы 2 күнүгэр «Чороон» НА Киинигэр Хатыҥ-Арыы Аҕам саастаахтарыгар аналлаах «Истиҥ дууһаттан» диэн тэрээһин буолан ааста. Бу кэрэ - бэлиэ күҥҥэ биһиги аҕам саастаахтарбытын эҕэрдэлээтидэр «Хатын-Арыы нэһилиэгэ»

Тыа сирин сэлиэнньэтин баһылыга Иван Дмитриевич Ноговицын, ветеран сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Оксана Ивановна Лебедева. Улуу Кыайыы сылынан күндү бар дьоммутун үөрэн-көтөн туран эҕэрдэлээн «Чороон» НАК үлэһиттэрин аатыттан эҕэрдэ уопсай ырыанан уонна «Катюша» үҥкүүнэн саҕаланна, ол кэннэ ветераннары кытта «Майский валсь» үҥкүүлээтилэр. Ылбаҕай ырыанан киэргэттилэр сцена ветераннара Елизавета Дмитриевна Олесова, Виктория Романовна Слепцова, Мира Николаевна Сивцева, «Сыдьаайа» үҥкүү бөлөҕө, «Ивушка» вокальнай ансамбль.

Маассабай оонньууларга анаан бэтэрээннэр бэйэлэрэ биирдии бириис аҕалбыттара олус үчүгэй. Элбэх оонньуу ыытылынна, сэлээппэ күрэҕэ буолла, сахалыы остуол оонньуутун оонньоотулар, кыайыылаахтар уонна кыттыылаахтар бириис ылан үөрдүлэр. Түмүгэр уопсай хаартыскаҕа түһүү буолла. Дьоммут-сэргэбит олус астынан дуоһуйан, үөрэн-көтөн тарҕастылар.

Аҕам саастаахтар күннэрин көрсө

ariansar — Wed, 01 Oct 2025 07:51:34 GMT

Алтынньы ый - Хотой Айыы ыйынан ааттанар, кыһыммыт са5аланар кэмэ. Онуоха аныгы сиэринэн ый маҥнайгы бырааһынньыгынан а5ам саастаах дьон күнэ үтүө үгэскэ кубулуйда.

Бүгүн, алтынньы 1 күнүгэр, 11:00ч. «Чороон» НАК үлэһиттэрэ – Т. К. Ядрихинская аатынан Намнааҕы социальнай-геронтологическай киин а5ам саастаах дьонугар-сэргэтигэр анаан Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин бары дьонун-сэргэтин аатыттан эҕэрдэ КЭНСИЭР кэһиилээх тиийэн олус истиҥ тэрээһин ыыттыбыт.

Улууска, республикаҕа ыытыллар фольклор конкурстарын хас да төгүлээх гран при кыайыылаахтара, Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин “Чороон” НАК “Дорҕоон” диэн төрүт дорҕоон, тыыннаах доҕуһуол бөлөҕө сахалыы инструменнарга дьүһүйүү, ону тэҥэ норуот ырыатын ыллаан кэнсиэри астылар.

“Чороон” НАК директора, СР Культуратын туйгуна Саргылана Пономарева, Андрей Слепцов, Петр Машников, Горьяна Стрекаловская, “Дуорай” вокальнай ансаамбыл ылбаҕай ырыаларынан саастаах дьону үөртүлэр.

Быйыл Кыайыы сылын уруйдаан ырыа-үҥкүү көрдөрдүлэр.

Геронтологическай киин олохтоохторо, ытык-мааны кырдьаҕастар олус астынан махтал тылларын ис дууһаларыттан эттилэр, өссө да кэлэргитин күүтэбит дэһэн тарҕастыбыт.

Сахалыы сайа5ас алгыспытын,

Үтүмэн үгүс эҕэрдэбитин

Үтүө-мааны дьоммутугар

Сипсийэбит эһиэхэ.

Сааһырары санаабакка,

Кырдьар диэни аахайбакка,

Айхалынан арыалланан,

Уруйунан угуттанан,

Аймах дьоҥҥут арчытынан,

Оҕоҕут – уруугут тапталынан

Сүүс сааскытын томточчу туолуҥ,

Сүһүөххут үрдүгэр көрсүҥ!

Саха Республикатын Судаарыстыбаннаһын күнэ.

ariansar — Fri, 26 Sep 2025 03:33:41 GMT

Балаҕан ыйын 27 күнэ - Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр улахан суолталаах күн. Биһиги Сахабыт Республикатын оччотоо5у Үрдүкү Сэбиэтин Бэрэссэдээтэлэ Михаил Ефимович Николаев республика Государственнай суверенитетын ылыы наадата тирээбитин туһунан этии киллэрэн, улахан үлэ түмүгэр 1990 сыллаахха - бу күн Судаарыстыба суверенитетын туһунан декларация ылыллан, Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннаһа бигэргэммитэ. Бу историческай докумуон өрөспүүбүлүкэбит инникитин тутулуга суох сайдарын түстээбитэ. Онон Россия састаабыгар киирэр суверенитеттаах республика буолбуппут. Өлүөнэ туруук хайаларын сирэйигэр ойууламмыт аттаах, дуо5а тутуурдаах киһилээх гербэлэммиппит, үрүҥ күннээх, күөх халлааннаах, үрүҥ, кыһыл, от күөх сурааһыннаах былаахтаммыппыт уонна Өрөгөй ырыаламмыппыт быйыл 35 сыла буолла.

Бүгүн биһиэхэ ытык-мааны ыалдьыттар кэллилэр: Саха Республикатын Правительствотын председателин солбуйааччыта Георгий Михайлович СТЕПАНОВ, Саха Республикатын “Ил Түмэн” Тыа хаһаайыстыбатыгар уонна аграрнай политикаҕа сис кэмитиэтин председателэ Александр Павлович АТЛАСОВ, улууспут баһылыга Юрий Иннокентьевич СЛЕПЦОВ, Саха Республикатын тас сибээскэ уонна норуоттар дьыалаларыгар миниистирэ, Нам улууһун куратора Гаврил Витальевич КИРИЛЛИН, нэһилиэкпит баһылыга Иван Дмитриевич НОГОВИЦЫН уонна нэһилиэкпит олохтоохторо И.Е. Винокуров скверыгар үтүө тэрээһиҥҥэ кыттыыны ыллылар.

Норуоттан үүнэн тахсыбыт, ыарахан сылларга норуот туһугар оло5ун анаабыт, норуотун чиэһин туруулаһан көмүскээбит уһулуччулаах Государственнай уонна политическай деятель Илья Егорович Винокуров өлбөт-сүппэт өңөлөрүн билинэн, киниэхэ сүгүрүйэн уонна кини аатын үйэтитэн ытыктаан сибэкки дьөрбөтүн уурдулар: Саха Республикатын Правительствотын председателин солбуйааччыта Георгий Михайлович СТЕПАНОВ, Саха Республикатын “Ил Түмэн” Тыа хаһаайыстыбатыгар уонна аграрнай политикаҕа сис кэмитиэтин председателэ Александр Павлович АТЛАСОВ, улууспут баһылыга Юрий Иннокентьевич СЛЕПЦОВ, Саха Республикатын тас сибээскэ уонна норуоттар дьыалаларыгар миниистирэ, Нам улууһун куратора Гаврил Витальевич КИРИЛЛИН, нэһилиэкпит баһылыга Иван Дмитриевич НОГОВИЦЫН уонна нэһилиэк олохтоохторо, ыалдьыттара.

Хас биирдии Саха сирин олохтооҕо

Республикабыт чэчирии сайдарын туһугар

бары бииргэ түмсэн, биир сүбэнэн, кэлэр кэскилбит туһугар

Сиэрдээхтик олоруоҕун.

Үүнүү-сайдыы аартыга арылыннын,

Саха буолан сандаарыаҕын,

Омук быһыытынан сайдыаҕын.

Үүнэ-сайда, чэчирии тур тапталлаах Сахабыт Сирэ!

Туругурдун Россия ньыгыл кэккэлээх, эрэллээх тирэҕэ – Саха Өрөспүүбүлүкэтэ!

Кутурҕан күнүн миитинэ ыытылынна.

ariansar — Tue, 24 Jun 2025 08:39:29 GMT

Бэс ыйын 22 күнүгэр ытык “Туллук” сиригэр Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин дьоно-сэргэтэ, оҕолоро Кутурҕан, кэриэстэбил күнүгэр муһуннулар.

Бу ытык “Туллук” сириттэн Нам улууһуттан дойдуларын көмүскүү саха уолаттара Аҕа дойду Улуу сэриитигэр туруммут сирдэригэр 2015 сыллаахха туруоруллубут Мэҥэ Тааска сибэкки дьөрбөтүн, гирлянда ууруута ыытылынна.

Баһылык Иван Дмитриевич Ноговицын, “Түһүлгэ” ветераннар сэбиэттэрин салайааччы Оксана Ивановна Лебедева кэлбит дьоҥҥо, оҕолорго бу ытык сир туһунан, Аҕа Дойду Улуу сэриитигэр сылдьыбыт, сэрии толоонуттан эргиллибэтэх буойуттары ахтан-санаан тыл эттилэр. Ону сэргэ, Ноговицын Дмитрий Иванович сэриигэ барбыт уолаттар ийэлэригэр анаабыт, бэйэтэ айбыт хоһоонун аахта.

“Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат” диэн үрдүк тыл үйэлэри
уҥуордаан, кэнэҕэс кэнчээри ыччат сүрэҕин-быарын сылааһыгар киирэн,
килбиэннээх аҕа көлүөнэ кырдьыктаах дьыалаларын санатан,
саҥа кыайыыларга сирдии турдун!

Күндү бэтэрээннэрбит олорон ааспыт олохторун холобурунан биһиги
сомоҕолоһон, күүспүтүн холбоон, туруоруммут сорукпутун олоххо
киллэриэхпит, сыалбытын ситиһиэхпит, төрөөбүт улууспутун
сайыннарыахпыт!

Нам улууһун үрүҥ тунах ыһыаҕа.

ariansar — Tue, 24 Jun 2025 08:15:47 GMT

Бэс ыйын 21 күнүгэр Наммыт килбэйэр киинигэр “Эҥсиэли” сынньанар паркаҕа улууспут үрүҥ тунах ыһыаҕа ыытылынна.

“Кыайыы кынаттан, өрөгөй үктэллэн, туналыйар туонам – Эҥсиэлим хочото!” ыһыах аһыллыытын сиэрэ-туома нэһилиэктэр парадтаан киириилэриттэн саҕаланна. Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин парадыгар Баһылык Иван Дмитриевич Ноговицыны кытта сахалыы толору таҥастаах нэһилиэкпит олохтоохторо сэлэлии хааман киирдилэр.

“Чороон” НАК үлэһиттэрэ үтүө үгэскэ кубулуйан улуус библиотекатын литературатын түһүлгэтигэр үлэлээтэ.

“Эҥсиэли кыайыыны уруйдуур!” хоһоон ааҕыы, айыы конкурса ыытылынна биһиги нэһилиэктэн Новгородова Матрена Дмитриевна уонна Васильев Моисей Павлович кыттыыны ыллылар.

Нэһилиэкпит дьоно араас ыытыллыбыт конкурстарга кыттан кыайыы өрөгөйүн биллилэр.

“Саха талба таҥаһа” сахалыы таҥас күрэһэр нэһилиэкпит биир бастыҥ Далбар Хотуна, Саха Республикатын уус-уран оҥоһук маастара Дария Ивановна Мальцева бэйэтэ тикпит таҥаһынан муҥутуур кыайыылаах үрдүк аатын ылла.

“Олоҥхо дойдутун оһуора” олоҥхо дьоруойдарын ырыатын-тойугун толорууга оҕолорго “Айылҕан” фольклорнай бөлөх 1, 2 ҮРДЭЛИ, анал ааттары (сал. Нюргуяна Адамова), улахан дьоҥҥо “Чороон” НАК уус-уран салайааччыта Марианна Винокурова 1 ҮРДЭЛИ ыллылар.

Өр сылларга ыытыллыбатах кэрэ куолар күрэстэрэ “Куба Куо” ыытылынна. Хатыҥ-Арыы нэһилиэгиттэн Граф Биэрэгин олохтооҕо, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ устудьуонката Яна Винокурова ситиһиилээхтик кыттан “1-вице Мисс” үрдүк аатын сүктэ.

Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин Улуу кыайыы 80 сылыгар анаммыт уйгу-быйаҥ ЫҺЫАҔА.

ariansar — Tue, 24 Jun 2025 08:00:10 GMT

Бэс ыйын 18 күнүгэр “Хатыҥ-Чараҥ” ыһыах түһүлгэтигэр Хатыҥ-Арыы нэһилиэгэ үрдүк Айыыларга сүгүрүйэн үрүҥ тунах ыһыаҕы ыста.

Ыһыах сиэрэ-туома 150 киһи кыттыылаах ыытылынна. Түптэлээн, арчылаан, ыраастаан, кымыс охторон, Ытык Дуо5а туруорулуллан, алгыс сиэрэ толорулунна.

Ыһыах сиэрин-туомун кэннэ, Улуу Кыайыы 80 сылыгар анаммыт “Кыайыы сырдык дьаралыга биһигини кууспута...” театрализованнай дьүһүйүү дьон биһирэбилин тутта.

Бу театрализацияҕа тыыл ыарахан үлэтин, сэрии ыар тыынын, биир дойдулаахпыт бүтүн саха омугун аччыктааһынтан, өлүүттэн-сүтүүттэн быһаабыт Илья Егорович Винокуровы, сэрии толоонугар баран охтубут буойуттары – ини-бии Марковтары көрдөрүү бэрт итэҕэтиилээхтик туруорулунна.

Ыһыах тэрээһинигэр уопсайа 200 нэһилиэкпит дьоно-сэргэтэ, оскуола оҕолоро кыттыыны ыллылар. Барҕа махтал буоллун ыытар тэрээһиннэрбитигэр кыттар дьоммутугар, ол курдук “Сайдам”, “Хатыҥчаана”оҕо үҥкүү бөлөхтөрө, “Оһуор”, “Колорит”, “Сыдьаайа” үҥкүү бөлөхтөрө, “Сандаара”, “Дуорай” ырыа ансаамбыллара, “Дорҕоон”, “Дуораан” фольклорнай бөлөхтөр, Аппааны, Граф Биэрэгэ, Кыһыл Дэриэбинэ көхтөөх олохтоохторо.

«Дьоллоох оҕо саас» Оҕо көмүскэлин тэрээһинэ ыытылынна.

ariansar — Fri, 30 May 2025 09:44:27 GMT

О5олорбут кыһыҥҥы уһун сырал5аннаах үлэлэрэ түмүктэннэ, сайыҥҥы сынньаланнара са5аланна!

Бүгүн, ыам ыйын 30 күнүгэр «Чороон» НАК иннигэр «Дьоллоох оҕо саас» диэн бэри астык оҕо күнэ ыытылынна.

Төһө да күммүт тымныы, тыаллаах буоллар, оҕо-аймах тоҕуоруһа мустан үөрүүлэрэ үксээтэ.

Бүгүҥҥү бырааһынньыкка араас оонньуулар, конкурстар ыытылыннылар. Ол курдук, уһун суһуохха, скакалканан ойууга, «Балыктааһыҥҥа», быаны түргэнник эрийиигэ о.д.а оонньууларга, күрэхтэргэ бука бары үөрэ-көтө кытыннылар.

И.Е. Винокуров аатынан кыраайы үөрэтэр түмэл олус үчүгэй остуол оонньууларын, сүүйүүлээх лотереяны, олохтоох библиотека сахалыы «Балыксыт» оонньууну бэрт сэргэхтик оонньоттулар.

Бу конкурстарга кыттыбыттарга «Чороон» НАК минньигэс бирииһинэн оҕолору күндүлээтэ.

Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин Спортка отдела сылын аайы элбэх оҕону хабар олус үчүгэй бириистэрдээх күрэхтэһиилэри тэрийэр. Быйыл «Бэргэн быраҕааччы» уонна кронхолл көрүҥүгэр кэлбит оҕо барыта кытынна.

Оҕолорбутугар анаан батут өҥөтүн, мороженай, араас минньигэс атыылаах массыынаны аҕалан кырачааннарбыт үөрүүлэрэ үгүс буолла.

Оҕолорбутугар баҕарыа этибит, дьоллоох о5о сааскыт күн сардаҥатыныы ыраас, сырдык буоллун, тыыннаах сибэкки курдук кэрэ – дьикти, үгүс үөрүүлээх буола турдун!

Хатыҥ-Арыы нэһилиэгэр Күөх Харыйа уота сандаарда.

ariansar — Wed, 04 Dec 2024 06:37:56 GMT

Кыыдааннаах кыһыммыт кырыа-хаары бүрүнэн тиийэн кэллэ, саамай күүтэр, саамай аптаах-алыптаах бырааһынньыкпыт Саргылаах Саҥа дьылбыт буолара чугаһаатар чугаһаан иһэр, ахсынньы 3 күнүгэр - “Кыһын Саха сириттэн саҕаланар” Республиканскай фестиваль чэрчитинэн, биһиги нэһилиэкпитигэр күөх харыйабыт уотун сандаарыччы уматар кэрэ-бэлиэ күҥҥэ нэһилиэкпит оҕолоро, олохтоохторо тоҕуоруһа муһуннулар.

Оҕо-аймах бары күүтэр Тымныы кырдьаҕас сиэн кыыһынаан Хаарчаналыын күндү ыалдьыт буолан Саҥа Дьыллааҕы харыйабыт уотун сандаардан, үөрүүлээх күҥҥэ фейерверк араас уотун ытан аптаах-алыптаах бырааһынньык, саргылаах Саҥа Дьыл үүнэрэ аҕыйах хонук хаалбытын үөрэ-көтө бэлиэтээтибит.